احمد احمدى بيرجندى و سيد على نقوى زاده
20
مدايح رضوى در شعر فارسى ( فارسي )
مقدّمهء چاپ دوّم مدايح دلپذير و مراثى غمانگيز اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام در تاريخ ادبى ما انعكاسى گسترده و سرگذشتى دراز دامن دارد . از قرن چهارم هجرى كه كسائى شاعر شيعه و دوستدار حضرت على عليه السلام و خاندان آن حضرت شهرت يافت و چكامههايش با اين ابيات : فهم كن گر مؤمنى فضل امير المؤمنين * فضل حيدر ، شير يزدان ، مرتضاى پاك دين فضل آن كس كز پيمبر بگذرى فاضلتر اوست * فضل آن ركن مسلمانى ، امام المتّقين . . . در مرو و اطراف آن به دست شيعيان مىرسيد . مدايح اهل البيت در نخستين قرنهاى شكوفايى ادب فارسى به تاريخ ادبى ما راه يافت . به دنبال آن . اشعار ناصر خسرو و چندى بعد سنائى وارد شعر پربار زبان درى شد . با آن كه دوران زندگى ناصر خسرو و سنائى عصر غلبهء تعصّب و لجاج نسبت به تشيّع بود ، با اين همه اين دو شاعر بزرگوار از گفتن حقايق و بيان فضائل و مناقب حضرت على ( ع ) و خاندان پاكش بازنايستادند كه آثار نيكوى اين اعتقاد راستين هنوز در ديوان اين دو شاعر بزرگوار و نيز قوامى رازى برجاست : همين سنائى ، شاعر عارف ، قرن ششم هجرى است كه علاوه بر مدايح حضرت على ( ع ) نيز مديحهاى استوار و چكامهاى به شيوهء خراسانى دارد بدين مطلع : دين را حرمى است در خراسان * دشوار تو را به محشر آسان كه در آن حديث « سلسلة الذهب » و شرط توحيد را كه « امامت و ولايت » است به تصريح باز مىگويد ؛ از جمله شرطهاى توحيد * از حاصل اصلهاى ايمان و البته در قرنهاى بعد ، بويژه از زمان صفويّه كه تشيّع مذهب رسمى كشور ما اعلام شد ، صدها شاعر شيفته و دلباختهء خاندان رسالت پديد آمدند و آثار نغزى در مدايح و اشعار گزيدهاى در مراثى سرودند . اين مجموعه كه نمونهء اندكى از آن بسيار است و مصداق « بحر در كوزه » مىباشد ، تنها شامل آثار كمى از 72 شاعر گذشته و معاصر است كه اكنون پيش روى شماست . ما اين مجموعه را با خضوع هر چه تمامتر ، به پيشگاه با عظمت سلطان سرير ارتضا حضرت على بن موسى الرضا عليه السلام پيشكش كردهايم . چاپ اوّل « مدايح رضوى » در سال 1365 هجرى شمسى به همّت « بنياد پژوهشهاى اسلامى آستان قدس رضوى » همزمان با « دوّمين كنگرهء جهانى حضرت رضا عليه السلام » منتشر گرديد و مورد قبول دوستداران اهل البيت عليهم السلام قرار گرفت و اينك چاپ دوّم آن ، با اصلاحاتى ، تقديم مىشود . اميد كه اين كوشش اندك مورد قبول حضرت حق جلّت عظمته و آستان ملائك پاسبان رضوى قرار گيرد . بمنّه و كرمه . احمد احمدى بيرجندى - سيّد على نقوى زاده مشهد - ارديبهشت ماه 1372